Belukap Mangrove Club IK UR
Jum’at, 23 Maret 2012
Upaya Konservasi di Dunia dan Indonesia

Dunia (BMC) – Biru Lautku!
Pada beberapa puluh tahun di akhir Abad 20, hutan mangrove dunia mengalami penurunan drastis. Badan PBB yang mengurusi lingkungan, UNEP, juga memperkirakan industri tambak udang telah menghancurkan seperempat hutan mangrove dunia. Penelitian terbaru pada tahun 2010 dari Peta Mangrove Dunia (WMA) menyebutkan seperlima ekosistem mangrove dunia telah hilang sejak tahun 1980.
Perkiraan luas mangrove di seluruh dunia adalah 15—19,9 juta hektar. Usaha-usaha konservasi mangrove  telah meningkat seiring dengan meningkatnya pengetahuan masyarakat tentang manfaat mangrove. Di Thailand, misalnya, usaha penyelamatan mangrove sangat efektif dilakukan dengan melibatkan masyarakat setempat.
Hal yang sama dilakukan oleh masyarakat desa Naluvedapathy di negara bagian Tamil Nadu, India. Mereka menanam 80.244 benih mangrove dan masuk dalam rekor dunia Guinness. Saat tsunami melanda desa itu, sebagian besar tanah di sekitar desa itu terendam air. Namun, desa itu hanya mengalami kerusakan ringan.
Sedangkan, pada tahun 2006, luas hutan mangrove di Indonesia berkisar 3,5—4,2 juta hektar. Ini adalah sebaran hutan mangrove yang terbesar di dunia. Kegiatan yang berperan besar dalam penurunan luas hutan mangrove di Indonesia adalah pengambilan kayu untuk industri.
Selain itu, hutan mangrove juga banyak yang beralih fungsi menjadi tambak dan area pertanian, terutama untuk padi dan kelapa. Pembangunan tambak itu banyak menggunakan pestisida dan antibiotika yang merusak lingkungan.
Untuk mengatasi masalah ini, sejak tahun 1986 Perum Perhutani telah melakukan program silvofishery. Program ini memadukan kegiatan pengelolaan mangrove dengan produksi perikanan. Jadi, 80 persen dari lahan pasang surut dijadikan hutan mangrove sementara 20 persen digunakan sebagai kolam budidaya ikan.
Pemerintah juga telah menetapkan sejumlah area sebagai kawasan lindung. Sebesar 31 persen atau 1.099.400 hektar telah dimasukkan sebagai kawasan lindung. Jumlah ini memang sangat kecil dibandingkan luas keseluruhan hutan mangrove di Indonesia. Di tingkat lokal, usaha penanaman kembali mangrove juga banyak dilakukan oleh berbagai lembaga swadaya masyarakat serta penduduk setempat. (atkd)
Hijau Pesisirku!

Belukap Mangrove Club IK UR
Kamis, 22 Maret 2012
Vegetasi Mangrove di Indonesia

Dumai (BMC) – Biru Lautku!
Berikut ini adalah lanjutan mengenai jenis-jenis mangrove yang ada di Indonesia, lanjutan dari tulisan sebelumnya.
Vegetasi Mangrove Provinsi Maluku
 No     Jenis     Famili     Komponen
1     Achrosticum aureum     PTERIDACEAE     Minor
2     Aegiceras corniculatum     MYRSINACEAE     Minor
3     Ageratum conicoides     -     -
4     Avicennia sp     AVICENNIACEAE     Mayor
5     Bruguiera gymnorrhyza     RHIZOPHORACEAE     Mayor
6    Bruguiera parviflora    RHIZOPHORACEAE    Mayor
7    Callophyllum inophyllum    GUTTIFERAE    Asosiasi
8    Cananga ordorata    APOCYNACEAE    -
9    Cerbera manghas    APOCYNACEAE    Asosiasi
10    Ceriops decandra    RHIZOPHORACEAE    Mayor
11    Ceriops tagal    RHIZOPHORACEAE    Mayor
12    Excoecaria agalocha    EUPHORBIACEAE    Minor
13    Ficus benyamina    MORACEAE    -
14    Hibiscus tilliaceus    MALVACEAE    Asosiasi
15    Intsia bijuga    LEGUMINOSAE    -
16    Ipomea pes-caprae    CONVOLVULACEAE    Asosiasi
17    Lumnitzera littorea    COMBREATCEAE    Mayor
18    Melalueca leucadendron    MYRTACEAE    -
19    Metroxilon sago    PALMAE    -
20    Nypa fruticans    PALMAE    Mayor
21    Osbornia octodonta    MYRTACEAE    Minor
22    Palaqium sp    -    -
23    Pandanus sp    PANDANACEAE    Asosiasi
24    Rhizophora apiculata    RHIZOPHORACEAE    Mayor
25    Rhizophora lamarckii    RHIZOPHORACEAE    Minor
26    Rhizophora mucronata    RHIZOPHORACEAE    Mayor
27    Rhizophora stylosa    RHIZOPHORACEAE    Mayor
28    Schypiphora hydrophylacea    RUBIACEAE    Minor
29    Sonneratia alba    SONNERATIACEAE    Mayor
30    Sonneratia caseolaris    SONNERATIACEAE    Mayor
31    Xylocarpus granatum    MELIACEAE    Minor
32    Xylocarpus mollucensis    MELIACEAE    Minor
 Vegetasi Mangrove Provinsi Maluku Utara
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Achrosticum aureum    PTERIDACEAE    Minor
2    Aegiceras corniculatum    MYRSINACEAE    Minor
3    Ageratum conicoides    -    -
4    Avicennia sp    AVICENNIACEAE    Mayor
5    Bruguiera gymnorrhyza    RHIZOPHORACEAE    Mayor
6    Bruguiera parviflora    RHIZOPHORACEAE    Mayor
7    Callophyllum inophyllum    GUTTIFERAE    Asosiasi
8    Cananga ordorata    APOCYNACEAE    -
9    Cerbera manghas    APOCYNACEAE    Asosiasi
10    Ceriops decandra    RHIZOPHORACEAE    Mayor
11    Ceriops tagal    RHIZOPHORACEAE    Mayor
12    Excoecaria agalocha    EUPHORBIACEAE    Minor
13    Ficus benyamina    MORACEAE    -
14    Hibiscus tilliaceus    MALVACEAE    Asosiasi
15    Intsia bijuga    LEGUMINOSAE    -
16    Ipomea pes-caprae    CONVOLVULACEAE    Asosiasi
17    Lumnitzera littorea    COMBREATCEAE    Mayor
18    Melalueca leucadendron    MYRTACEAE    -
19    Metroxilon sago    PALMAE    -
20    Nypa fruticans    PALMAE    Mayor
21    Osbornia octodonta    MYRTACEAE    Minor
22    Palaqium sp    -    -
23    Pandanus sp    PANDANACEAE    Asosiasi
24    Rhizophora apiculata    RHIZOPHORACEAE    Mayor
25    Rhizophora lamarckii    RHIZOPHORACEAE    Minor
26    Rhizophora mucronata    RHIZOPHORACEAE    Mayor
27    Rhizophora stylosa    RHIZOPHORACEAE    Mayor
28    Schypiphora hydrophylacea    RUBIACEAE    Minor
29    Sonneratia alba    SONNERATIACEAE    Mayor
30    Sonneratia caseolaris    SONNERATIACEAE    Mayor
31    Xylocarpus granatum    MELIACEAE    Minor
32    Xylocarpus mollucensis    MELIACEAE    Minor

Vegetasi Mangrove Provinsi NTB   
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Avicennia alba    Avicenniaceae    Mayor
2    Avicennia lanata    Avicenniaceae    Mayor
3    Avicennia marina    Avicenniaceae    Mayor
4    Avicennia officinalis    Avicenniaceae    Mayor
5    Bruguiera cylindrical    Rhizophoraceae    Mayor
6    Bruguiera gymnorrhyza    Rhizophoraceae    Mayor
7    Ceriops decandra    Rhizophoraceae    Mayor
8    Ceriops tagal    Rhizophoraceae    Mayor
9    Excoecaria agalocha    Euphorbiaceae    Minor
10    Lumnitzera racemosa    Combretaceae    Mayor
11    Nypa fruticans    Palmae    Mayor
12    Rhizophora apiculata    Rhizophoraceae    Mayor
13    Rhizophora mucronata    Rhizophoraceae    Mayor
14    Rhizophora stylosa    Rhizophoraceae    Mayor
15    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
16    Sonneratia caseolaris    Sonneratiaceae    Mayor
17    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
 Vegetasi Mangrove Provinsi NTT
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Aegialitis annulata    -    Minor
2    Aegiceras corniculatum    Myrsinaceae    Minor
3    Avicennia alba    Avicenniaceae    Mayor
4    Avicennia lanata    Avicenniaceae    Mayor
5    Avicennia marina    Avicenniaceae    Mayor
6    Excoecaria agalocha    Euphorbiaceae    Minor
7    Heritiera littolaris    Sterculiaceae    Minor
8    Hibiscus tilliaceus    Malvaceae    Asosiasi
9    Rhizophora apiculata    Rhizophoraceae    Mayor
10    Scyphiphora hydrophyllacea    Rubiaceae    Minor
11    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
12    Terminalia catapa    Combretaceae    Asosiasi
13    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
14    Xylocarpus mollucensis    Meliaceae    Minor
 Vegetasi Mangrove Provinsi Papua
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Acanthus illicifolius    Achantaceae    Asosiasi
2    Acrostichum aureum    Pteridaceae    Minor
3    Aegiceras corniculatum    Myrsinaceae    Minor
4    Avicennia alba    Avicenniaceae    Mayor
5    Avicennia lanata    Avicenniaceae    Mayor
6    Avicennia marina    Avicenniaceae    Mayor
7    Barringtonia asiatica    Lecythidaceae    Asosiasi
8    Bruguiera cylindrical    Rhizophoraceae    Mayor
9    Bruguiera gymnorrhyza    Rhizophoraceae    Mayor
10    Bruguiera sexangula    Rhizophoraceae    Mayor
11    Ceriops decandra    Rhizophoraceae    Mayor
12    Heritiera littolaris    Sterculiaceae    Minor
13    Hibiscus tilliaceus    Malvaceae    Asosiasi
14    Ipomea pes-caprae    Convolvulaceae    Asosiasi
15    Lumnitzera racemosa    Combretaceae    Mayor
16    Nypa fruticans    Palmae    Mayor
17    Pandanus tectorius    Pandanaceae    Asosiasi
18    Pongamia pinnata    Leguminosae    Asosiasi
19    Rhizophora apiculata    Rhizophoraceae    Mayor
20    Rhizophora lamarckii    Rhizophoraceae    Minor
21    Rhizophora mucronata    Rhizophoraceae    Mayor
22    Rhizophora stylosa    Rhizophoraceae    Mayor
23    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
24    Sonneratia caseolaris    Sonneratiaceae    Mayor
25    Terminalia catapa    Combretaceae    Asosiasi
26    Vitex ovate    Verbenaceae    Asosiasi
27    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
28    Xylocarpus mollucensis    Meliaceae    Minor
 Vegetasi Mangrove Provinsi Sulawesi Barat
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Avicennia alba    Avicenniaceae    Mayor
2    Avicennia marina    Avicenniaceae    Mayor
3    Bruguiera gymnorrhyza    Rhizophoraceae    Mayor
4    Ceriops tagal    Rhizophoraceae    Mayor
5    Rhizophora stylosa    Rhizophoraceae    Mayor
6    Rhizophora mucronata    Rhizophoraceae    Mayor
7    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
8    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
9    Nypa fruticans    Palmae    Mayor
 Vegetasi Mangrove Provinsi Sulawesi Selatan
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Avicennia alba    Avicenniaceae    Mayor
2    Avicennia officinalis    Avicenniaceae    Mayor
3    Avicennia marina    Avicenniaceae    Mayor
4    Avicennia lanata    Avicenniaceae    Mayor
5    Bruguiera gymnorrhyza    Rhizophoraceae    Mayor
6    Ceriops tagal    Rhizophoraceae    Mayor
7    Rhizophora apiculata    Rhizophoraceae    Mayor
8    Rhizophora stylosa    Rhizophoraceae    Mayor
9    Rhizophora mucronata    Rhizophoraceae    Mayor
10    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
11    Sonneratia caseolaris    Sonneratiaceae    Mayor
12    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
13    Xylocarpus mollucensis    Meliaceae    Minor
 Vegetasi Mangrove Provinsi Sulawesi Tengah
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Avicennia alba    Avicenniaceae    Mayor
2    Avicennia officinalis    Avicenniaceae    Mayor
3    Bruguiera gymnorrhyza    Rhizophoraceae    Mayor
4    Ceriops tagal    Rhizophoraceae    Mayor
5    Rhizophora apiculata    Rhizophoraceae    Mayor
6    Rhizophora mucronata    Rhizophoraceae    Mayor
7    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
8    Sonneratia caseolaris    Sonneratiaceae    Mayor
9    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
10    Xylocarpus mollucensis    Meliaceae    Minor
 Vegetasi Mangrove Provinsi Sulawesi Tenggara
 No    Jenis    Famili    Komponen
1    Avicennia alba    Avicenniaceae    Mayor
2    Avicennia officinalis    Avicenniaceae    Mayor
3    Bruguiera gymnorrhyza    Rhizophoraceae    Mayor
4    Ceriops tagal    Rhizophoraceae    Mayor
5    Rhizophora apiculata    Rhizophoraceae    Mayor
6    Rhizophora mucronata    Rhizophoraceae    Mayor
7    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
8    Sonneratia caseolaris    Sonneratiaceae    Mayor
9    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
10    Xylocarpus mollucensis    Meliaceae    Minor
 Vegetasi Mangrove Provinsi Sulawesi Utara   
No    Jenis    Famili    Komponen
1    Achantus illicifolius    Achantaceae    Minor
2    Aegiceras floridum    Myrsinaceae    Minor
3    Avicennia lanata    Avicenniaceae    Mayor
4    Avicennia marina    Avicenniaceae    Mayor
5    Bruguiera cylindrical    Rhizophoraceae    Mayor
6    Bruguiera gymnorrhyza    Rhizophoraceae    Mayor
7    Bruguiera hainesii    Rhizophoraceae    Mayor
8    Bruguiera parviflora    Rhizophoraceae    Mayor
9    Ceriops tagal    Rhizophoraceae    Mayor
10    Excoecaria agalocha    Euphorbiaceae    Minor
11    Nypa fruticans    Palmae    Mayor
12    Rhizophora apiculata    Rhizophoraceae    Mayor
13    Rhizophora mucronata    Rhizophoraceae    Mayor
14    Rhizophora stylosa    Rhizophoraceae    Mayor
15    Sonneratia alba    Sonneratiaceae    Mayor
16    Sonneratia caseolaris    Sonneratiaceae    Mayor
17    Sonneratia ovata    Sonneratiaceae    Mayor
18    Terminalia catapa    Combretaceae    Asosiasi
19    Xylocarpus granatum    Meliaceae    Minor
20    Xylocarpus mollucensis    Meliaceae    Minor

Hijau Pesisirku!